Đây là câu hỏi mà một bạn gửi đến “Hướng nghiệp hạnh phúc” để nhờ được tư vấn. Và đây cũng là một trong những câu hỏi phổ biến nhất trong các sự kiện hướng nghiệp mà mình từng tham gia. Và câu trả lời chúng ta thường thấy là một số trích dẫn dự đoán về nghề nghiệp trong tương lai ở đâu đó. Những trích dẫn mang tính chất chung chung và không nhiều giá trị thực tế.
Quay trở lại, mình muốn đưa ra một vài góc nhìn khác cho câu hỏi này - một câu hỏi phổ biến trong câu chuyện hướng nghiệp hiện tại. Song mình tin chắc không nhiều người đưa ra câu trả lời đúng với bản chất của vấn đề.
Trước hết, chúng ta phải xem bối cảnh câu hỏi này được đặt cho hiện tại hay tương lai. Và nếu là tương lai thì thời gian bao xa?
Nếu câu hỏi được đặt cho hiện tại và dành cho các bạn bắt đầu bước chân vào thị trường việc làm thì đây không phải là một câu hỏi khó. Chỉ cần chịu khó tìm hiểu thông tin, thị trường, báo cáo chúng ta sẽ có đáp án về những ngành đang có nhu cầu nhân lực cao.
Nếu câu hỏi được đặt cho tương lai 4, 5 năm hay nhiều năm sau thì đây là một câu hỏi khó. Việc dự báo tương lai là một câu chuyện khó, đặc biệt trong bối cảnh hiện tại. Và nếu có thì đó là góc nhìn của các chuyên gia và thông tin chủ yếu mang tính tham khảo. Ngay như thực tế bản thân mình làm kinh doanh và quan tâm nhiều đến chuyện nghề nghiệp, mình cũng hay tham khảo thông tin từ các chuyên gia, cố vấn có uy tín hàng đầu. Song, một sự thực trong những năm gần đây, chính các chuyên gia cũng thừa nhận việc đưa ra những dự đoán về tương lai ngày càng trở nên khó khăn. Mọi thứ đang thay đổi nhanh chóng và bất ngờ, hãy cứ nhìn dịch bệnh, thời tiết, xung đột và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ những năm gần đây là sẽ thấy rõ.
Vậy, chúng ta có thể dự báo được hay không? Câu trả lời là có, song những dự báo đó sẽ ngày càng thiếu chính xác. Và dù mức độ chính xác cao, dự báo cũng chỉ nên đóng vai trò tham khảo chứ không phải là yếu tố quyết định.
Quay lại, nếu các dự đoán không có quá nhiều ý nghĩa thì việc chuẩn bị và thích nghi với những biến động nghề nghiệp là điều quan trọng hàng đầu. Và đây cũng là ý tiếp theo mình muốn chia sẻ.
Thứ hai, chúng ta cần quay lại bản chất của câu hỏi: “Làm thế nào để dễ xin việc?”. Mình tin đây mới là câu hỏi mấu chốt mà mọi người quan tâm. Để dễ xin được một công việc hay để công việc đó có thu nhập cao thì có nhiều yếu tố quyết định như: năng lực chuyên môn, kỹ năng mềm, những kết nối... và tất nhiên có cả yếu tố về độ “hot” của nghề nghiệp hiện tại.
Nhưng trên thực tế, độ “hot” của nghề nghiệp không phải là yếu tố chính quyết định dễ xin việc hay thu nhập cao như nhiều người vẫn nghĩ. Vậy nên nhiều năm gần đây, những ngành rất “hot” như công nghệ thông tin, truyền thông, marketing... với nhu cầu nhân lực rất cao được rất nhiều bạn trẻ lựa chọn và nhiều đơn vị tổ chức đào tạo. Song việc tuyển dụng của các doanh nghiệp cũng còn nhiều khó khăn vì không tuyển được nhân sự chất lượng. Và ngược lại, nhiều bạn nhân sự chọn ngành chỉ vì độ “hot” cũng không dễ dàng kiếm cho mình một công việc phù hợp.
Vậy cần hiểu sao cho đúng về việc chọn ngành nghề có những tác động cụ thể thế nào đến câu chuyện xin việc?
Như mình đã chia sẻ, việc chọn một ngành nghề “hot” có ảnh hưởng nhưng không quyết định quá nhiều đến việc dễ xin việc hay không. Chọn đúng nghề “hot”, thị trường việc làm lớn, sôi động và nhu cầu tuyển dụng cao. Đó là tác động dễ thấy nhất của chọn ngành nghề đến câu chuyện xin việc ở góc độ nhu cầu thị trường.
Song, chúng ta cũng cần nhìn nhận đầy đủ hành trình từ việc chọn ngành nghề đến câu chuyện xin việc để hiểu rõ bản chất, ý nghĩa của mỗi bước trong câu chuyện hướng nghiệp.
Chọn ngành nghề nào? => Để mình yêu thích và phù hợp với điểm mạnh của bản thân => Để mình hứng thú trong việc học tập, tìm tòi, phát triển năng lực chuyên môn => Nâng cao năng lực, giá trị cốt lõi của bản thân => Đáp ứng nhu cầu của công việc => Dễ xin việc => Làm tốt công việc và có sự phát triển => Thu nhập cao, vị trí tốt.
Tổng quan lại, kết quả của việc chọn ngành gì không quyết định trực tiếp đến câu chuyện xin việc dễ hay khó của mỗi người. Một người có thể chọn ngành “hot” hay không “hot”, yêu thích hay không yêu thích, có thế mạnh hay không có thế mạnh, song người đó chỉ cần chăm chỉ học hỏi, phát triển năng lực, giá trị cốt lõi của bản thân và đáp ứng được nhu cầu của việc làm, chắc chắn sẽ dễ dàng có một công việc tốt và ngược lại.
Cũng như “thành công”, “dễ xin được việc” là kết quả của một quá trình phức tạp với rất nhiều sự lựa chọn, nhiều nỗ lực, nhiều trải nghiệm bên trong đó chứ không phải phụ thuộc vào một sự lựa chọn duy nhất.
NVAn
